Van Notları (24 Kasım 2011) Van köyleri

23 Ekim depreminin ardından ikinci kere Van’a giden ve yaklaşık bir ay orada kalarak yardım çalışmalarını ve Van’da hayatı yakından görecek olan Hale’nin gönderdiği notları paylaşıyoruz. Hale’den ve Van’da yardım çalışmalarını yakından görme fırsatı olan diğer arkadaşlarımızdan paylaşabileceğimiz notlar geldikçe bu sayfayı güncelleyeceğiz.
– Şu anda köylerdeki barınma ihtiyacına ilişkin dağıtım ağırlıklı olarak birinci depremin sonrasında yapılan hasar tespite göre yapılmakta. Halbuki bazı köylerde ikinci deprem çok büyük bir hasar yaratmış durumda. Birinci depremden sonra ikinci dereceden hasarlı olarak görülen köylerin tamamıda ikinci deprem binaların büyük bölümü kullanılamaz durumda. Ancak bu köylere yapılacak konteynır dağıtımı ikinci deprem sonuçlarına göre ayarlanmış değil. Bu yüzden ilk depremde ağır hasar alan köylerin barınma ihtiyaçları daha hızlı karşılanıyor, ama diğer köyler hasar sayılarının güncellenmesini bekliyor.

– Köylerde kesin hasar tespiti sonuçları 1-1.5 ay sonra açıklanacakmış, 1 ay asılı kalacakmış ve bu dönem içinde itiraz edilebilecekmiş. Kanımca özellikle köylülerin kamu otoritelerine ulaşmakta yaşadığı sıkıntı dikkate alınırsa, itiraz döneminde hukuki desteğe ciddi ihtiyaçları olacaktır.

– Köylere baktığınızda ulaşan yardımlarda, koşullarda ciddi farklar görüyorsunuz. Bunda hasarın büyüklüğü, hasarın hangi depremde oluduğu, muhtarların becerisi, köyün başka yollarla sesini duyurabilme olanağı vesaire gibi bir sürü faktör rol oynuyor.

– Yardımların önemli bölümü sivil toplum kuruluşlarından ve Istanbul’daki belediyelerden gelmiş.

– Köylüler özellikle dilekçelerine cevap alamamaktan, yetkililerle görüşme olanağı bulamamaktan şikayetçiler.

– Yardımlarda haliyle bir yavaşlama olmuş. Özellikle köylere gelen giyecek yardımları için bazıları çaput diyor. Bazılarına ise değişik yollarla düzenli yardım gelmiş. Ancak sorun şu, bir köyün ihtiyacı diğerininkiyle aynı değil. Yani köylere yardım götürmek ancak öncesinde ihtiyaç tespiti yapılabiliyorsa anlamlı. Gıda ve temizlik malzemesi yardımı gerekli. Çocuk bezi, mama gibi yardımlar ise genelde ulaşmış.

– Köylerde kadınları hala tandıra sokmaktalar. Bilmeyenler için köylerde kadınların en önemli ölüm nedenlerinden biri zaten tandıra düşmek. Tandıra girmek zorunda olan kadınlara kask dağıtılabilir aslında. Bunu talep edebileceğimiz bir firma olabilir mi?

– İçme suyu önemli bir sorun. Köylerin çoğunda şebeke suyu içilebilecek durumda değil. İçme suyunun düzenli gitmesi çok önem taşıyor.

– Köylerde elektrik kesintisi çok yaygın. Katalitikle ısınmaya çalışanların ise tüp sorunu var. Zehirlenmekten korkuyorlar.

– Gezici sağlık ekipleri çok yakın zamana kadar iki üç günde bir köylere geliyormuş. Şimdi aralık açılıyor. Yakın zamanda hastalıklar artabilir. Özellikle soğuk algınlığı gibi hastalıklar için ilaç gerekli. Özel bakıma muhtaç hastalar, engelliler için ise daha düzenli bir sağlık hizmeti gerekiyor.

– Köylerin bir bölümüne psikolojik yardım için gidilmiş, fakat bu sürekli bir şey değil. Köylüler genelde psikolojik destek dediğimizde pek fazla bir şey anlamıyor. Ancak konuşturdukça desteğe ihtiyaçları ortaya çıkıyor. Çocuklarda kapalı yere girmekten korkma, en ufak harekette deprem olduğunu sanma, uyuyamama gibi problemler var. Genelde erkeklerle konuşabildiğimizden kadınların durumunu anlamak kolay değil. Kadınların zaten kendi sorunlarını çok rahat açığa vuramadıkları da ortada.

– Köylerin ciddi güvenlik sorunu var. Hemen dibinde jandarma karakolu olan köylerde bile durum aynı. Aydınlatmanın sağlanması lazım en azından. Köylerde halk kendini hırsızlardan korumaya çalışıyor, sürekli silah sıkılıyor. Bu da çocukların psikolojisini daha daha fazla bozacaktır.

– Maddi durumu daha iyi olan ve hayvancılık ile uğraşmayan köylerde göç yaygın. Anlaşılıyor ki imkan olsa diğerleri de göç eder, fakat yapamıyorlar. Bazı köylerde erkekler göç etmiyor, kadınlar ve çocuklar gönderiliyor. Ama merkezden uzaklaştıkça her iki tür göçün oranı da düşüyor.

– Ziyaret edilmek bile insanları çok mutlu ediyor. Herkes sadece oraya gittiğimiz için bile müteşekkirdi, bu insanı utandırıyor. Fakat yalnız bırakılmadıklarını hissetmenin rehabilitasyonun çok önemli bir parçası olduğunu düşünüyorum. O yüzden sadece köylere gidip, hal hatır soracak, çadırlarına konuk olacak, dertlerini dinleyecek grupların gelecek dönemde ara sıra da olsa köylere gitmesi bence çok iyi olur. Bunun için organize olunabilir bence.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: